T.C. DEVLET TEŞKİLATI REHBERİ

Amaç

TC Devlet Teşkilatı Rehberinin hazırlanmasında güdülen amaç, devlet örgütü ile kamu kurum ve kuruluşlarını tanıtarak görevlilere ve araştırmacılara yardımcı olmaktır.

Kapsam

TC devlet örgütünü tüm kurum ve kuruluşlarıyla kapsayan bu Rehber; TC Anayasasını, yasama, yürütme ve yargı organlarını, merkezi yönetim örgütünü, yerel yönetim kuruluşlarını, özerk ve tarafsız kuruluşları, bağımsız düzenleyici ve denetleyici kurumlar ve kurulları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını, kamuya yararlı dernekleri, vakıfları, uluslararası kuruluşların Türkiye'deki büro ve temsilciliklerini, kamu iktisadi teşebbüslerini (KİT), bunların müesseselerini, işletmelerini, bağlı ortaklıklarını, iştiraklerini, yasama organı dene­timindeki fonları, özelleştirme kapsamına alınan KİT'leri içermektedir.

Hazırlanma Yöntemi

Rehberin hazırlanmasında, ilke olarak, Rehberde yer alan kamu kurum ve kuruluşlarından sağlanabilen yeni bilgiler temel alınmıştır. Ancak, kamu yönetiminin, birbirini izleyen köklü değişiklikleri henüz yeterince özümleyememiş olması ve kamu kurum ve kuruluşlarından sağlanan bilgilerin Rehberin biçim ve içerik standartlarına uymayışı nedeniyle, bu bilgiler, ciddi bir denetimden geçirilerek belirlenen ortak standartlar uyarınca yeniden işlenmiş ve çoğu kez kurum ve kuruluşların düzenleyici kaynaklarına gidilerek düzeltilmiş ya da yeniden kaleme alınmıştır.

Öte yandan, yasal metinlerdeki dille kuruluşlardan sağlanan bilgilerdeki dil arasında görülen farklılıklar ve terim karmaşası, dilimizin gelişme süreci göz önünde bulundurularak ve Rehberin kolayca anlaşılabilmesi için ortak bir dil standardı gözetilerek, olabildiğince giderilmeye çalışılmıştır. Bu bakımdan; Rehberde yer alan kuruluşların görev ve yetkileriyle bunlara ilişkin anlatımların, tanıtma amacına yönelik bulunduğu, bu anlatımların ve kullanılan sözcüklerin yasal bir dayanak oluşturmayacağı, metinlerin kesin biçimi için ilgili yasalara başvurmak gerekeceği gözden uzak tutulmamalıdır.

Düzen

Enstitümüzce 1963 yılından itibaren yayımlanmakta olanTürkiye Cumhuriyeti Devlet Teşkilatı Rehberinin bu süreçte hacimce çok büyümesi, düzenleme ve kullanım zorluklarını da beraberinde getirmiştir.

Rehberin, içerik ve biçim standartlarının; güvenilir, geçerli, doğru ve tam bilgi temelinde değerlendirilerek geliştirilmesine gereksinim duyulmuştur. Bu gereksinmeyi karşılamak; Rehberin sade, basit, sistematik olarak güncel bilginin kolay düzenlenmesine elverişli, kullanışlı bir nitelikte geliştirilerek dijital ortamda hizmete sunulmasını sağlamak üzere 2011 yılında “Türkiye Cumhuriyeti Devlet Teşkilatı Rehberi’nin Yeniden Yapılandırılarak Dijital Ortamda Hizmete Sunulması Projesi” hazırlanmıştır.

Projenin hedeflerini;

  1. Rehberin yeni biçim ve içerik standartları modelinin oluşturulması,
  2. Rehberin, yeni biçim ve içerik standartları modeli esas alınarak yazılması,
  3. Yeni biçim ve içerik standartları modeline göre yazılan Rehberin özetinin yapılması,
  4. Rehberin özetinin yabancı dillere çevirisinin yapılması,
  5. Rehberin, dijital ortamda hizmete sunulması

oluşturmuştur.

Belirtilen Proje kapsamında, Rehberin yeni biçim ve içerik standartları modeli oluşturulmuş ve Rehber bu modele göre yeniden düzenlenmiştir. Ayrıca, Rehberin Türkçe ve İngilizce özetleri yapılmıştır. Yeni biçim ve içerik standartlarına göre yazılan Rehber dijital ortamda www… internet adresi ile hizmete sunulmuştur.

Rehberin biçim standartları belirlenirken önceki Rehberlerdeki bölümleme ve ölçülere olabildiğince uyulmaya çalışılarak süreklilik sağlanmak istenmiş ve her örgüt için aynı başlıklar altında verilen bilgilerin hacimce dengeli olmasına özen gös­terilmiştir.

Her bölümün başında o bölüme ilişkin genel ilkeleri açıklayan bir sunuş yazısı yer almaktadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarına ilişkin bilgiler; logoları, adları, kuruluş tarihleri, kuruluşlarına temel olan düzenlemeler - değişiklikleriyle birlikte – belirtilmekte ve daha sonra kuruluşun statüsü, amacı, merkez ve taşra kuruluşu, organları, üst yöneticileri, tüzel kişilikleri, bütçeleri,personel statüleri, üye oldukları uluslar arası kuruluşlar, akredite edilen görev alanları,, süreli yayınları ve iletişim bilgileri (Adresleri,internet adresleri ve telefon numaraları) ortak başlıklar altında işlenerek Rehberde belli bir sistematik içinde yer almıştır.

Anayasa bölümünde TC Devletinin dayandığı temel ilkeleri koyan ve devletin ana kuruluşunu, organlarını, organların işleyişini belirleyen Türkiye Cumhuriyeti Anayasası yer almıştır. Çeşitli baskılarında noktalama işaretleri bakımından ayrımlar gösteren Anayasa metni için, ilke olarak, Resmi Gazetede yayımlanan metin temel alınmıştır. Bu kısma, Anayasanın kabulünü ve sonradan yapılan Anayasa değişikliğini sağlayan halkoylamaları sonuçlarını ilan eden Yüksek Seçim Kurulu Kararları eklenmiştir.

Cumhuriyetin Temel Organları bölümünde, Yasama, Yürütme, Yargı organları ele alınmıştır.

Yasama alt bölümünde, Anayasaya göre kayıtsız şartsız millete ait olan egemenliğin niteliği belirtildikten sonra, Türk milleti adına yasama yetkisini kullanan Türkiye Büyük Millet Meclisi, kuruluş ve yönetim örgütüyle birlikte tanıtılmıştır.

Yürütme alt bölümünde, yürütme organının başında bulunan Cumhurbaşkanı; Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ve Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak görev yapan Devlet Denetleme Kuruluyla birlikte yer alırken, Başbakan, Bakanlar Kurulu içinde ayrıca ele alınmıştır.

Yargı alt bölümünde, Anayasadaki sırasıyla, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Uyuşmazlık Mahkemesi, Sayıştay gibi yüksek mahkemeler ile Yüksek Seçim Kurulu, Hâkim ve Savcılar Yüksek Kurulu yer almıştır. Bu alt bölümde ayrıca adli ve idari yargı mahkemelerinin kuruluşuna yer verilmiştir.

Yönetim bölümünde ise, yürütme görevinin gerektirdiği hizmetleri yerine getiren, merkezi yönetimle yerinden yönetim kuruluşlarını içermektedir.

Merkezi yönetim kuruluşları; Yüksek Kurullarla Başbakana karşı sorumlu ya da Başbakana bağlı kuruluşları ve Bakanlıklarla bağlı kuruluşlarını içermektedir.

Merkezi yönetimin taşra kuruluşları olarak hizmet veren kuruluş ve organlar; il, ilçe, bucak, bölge yönetimi ve Olağanüstü Hal Bölge Valiliği başlıkları altında toplanmıştır.

Yerel yönetimler, organları halk tarafından seçilerek oluşturulan özerk kuruluşlar olarak, sırasıyla il özel idaresi, belediyeler, ayrı yapıda bir belediye örgütlenmesi olan büyükşehir belediyesi, köyler, mahalle yönetimi, yerel yönetim birlikleri ve kendine özgü statüsü olan Bozcaada ve Gökçeada (İmroz) idareleri şeklinde yer almıştır.

Bu bölümde, ayrıca, özerk yapıda olan ve üniversiteler içinde örgütlenen yükseköğretim kurumlarıyla tarafsız bir kurum olarak Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu'nun yanı sıra, benzeri statüde olan kurumlar yer almıştır.

Kamu İktisadi Teşebbüsleri bölümünde, kamu iktisadi teşebbüsleri ve özelleştirme kapsamına alınmış olanlarla birlikte ve alfabetik sıra içinde yer almışlardır.

Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları bölümünde Hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşu niteliğinde, belli meslekteki kişilerden oluşan ve tüzelkişiliği bulunan meslek kuruluşları, Rehberde, çalışma alanlarına göre bir sıra içinde yer almıştır.

Diğer bölümler; yasama organı denetimindeki Fonlar, Kamuya Yararlı Dernekler ve Uluslararası Kuruluşların Türkiye'deki Büro ve Temsilcilikleri’inden oluşmaktadır.

Uluslararası Kuruluşların Türkiye'deki Büro ve Temsilcilikleri, yabancı devletlerin olağan temsilcilikleri dışında kalan ve ilke olarak yasa ya da kararnameyle Türkiye'de çalışması düzenlenen bu büro ve temsil­cilikler, genellikle ekonomik, teknik ve kültürel alanlarda etkinlikte bulunan ulus­lararası kuruluşların Türkiye uzantılarıdır. Bu kuruluşlardan Rehberde yer alanlar, alfabetik bir sırayla sunulmuştur.

Son bölümde Vakıflar yer almaktadır.  Ülkemizde, kamu kuruluşlarının yaptığı ya da yapması gereken bir kısım görevleri dolaylı ya da doğrudan yapan vakıflar hakkında bilgi verilmektedir. ,

Ekler'de ise, TBMM üyeleriyle, yerel yönetim kuruluşları, yükseköğretim kurumları, kamuya yararlı dernekler, tarım satış kooperatifleri birlikleri, işçi ve işveren konfederasyon ve sendikaları, Kamu görevlileri konfederasyon ve sendikalar,Kamu yönetimine ilişkin kimi verilerin (İllerin ilçe, bucak,köy ve belediye sayıları; fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu ve enstitü dağılımı, yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanı sayısı vd.)toplu dökümlerini veren bu eklerle, Rehberin olabildiğince eksiksiz bir başvuru kaynağı olması sağlanmaya çalışılmıştır.

Sonsöz

İlk kez, Merkezi Hükümet Teşkilatı Araştırma Projesi (MEHTAP) Raporunun ek ürünü olarak 1963 yılında hazırlanan TC Devlet Teşkilatı Rehberi'nin, her kesimden gelen yoğun istekler ve yıllar içindeki değişiklikler nedeniyle 1986 yılına kadar beş basımı yapılmıştır.

Enstitümüzce 1988-1991 yılları arasında gerçekleştirilen Kamu Yönetimi Araştırma Projesi (KAYA) çalışmalarına başlanırken Türk kamu yönetiminin örgüt yapısının tam olarak ortaya konması önem kazanmıştır. Bu nedenle, 1988 yılında, KAYA kapsamında Rehberin altıncı basımı gerçekleştirilmiştir.

Rehber, KAYA'nın son ürünü olarak, değişebilen yapraklar halinde basılmaktadır.

Rehber, 2012 yılı Mayıs ayından itibaren dijital ortamda hizmete sunulmuştur. Rehberde yer alan kurum ve kuruluşlara ilişkin bilgiler, 01/06/2012 tarihinden itibaren Resmi Gazete verileri bağlamında anlık olarak güncellenecektir. 

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Teşkilatı Rehberine abonelik; 2012 yılı için bir abonelik paketi hizmetini içerecektir. Abonelik paketi 2012 yılında;

  1. Abonelerin kendilerine tahsis edilen kullanıcı adı ve şifresi ile Rehbere internet üzerinden erişebilmelerini,
  2. Abonelere yılsonunda, Rehberin en son baskısının gönderilmesini,
  3. Abonelere yılsonunda, Rehberin özetlenmiş Türkçe baskısının gönderilmesini,
  4. Abonelere yıl sonunda, Rehberin Türkçe özetinin İngilizceye çevrilmiş baskısının gönderilmesini

sağlayacaktır.

Ancak yeni abonelik paketi kapsamında  “ Rehberin 3’er aylık dönemler halinde değişiklik eklerinin gönderilmesi” uygulamasına son verilecektir. Zira, abonelere yeni abonelik paketi kapsamında, Rehbere dijital ortamda anlık ulaşma yanında yıl sonunda güncellenmiş en son hali ile özetinin baskısı gönderilecektir.

Özellikle son yıllarda kamu yönetiminin yapısında sıkça görülen değişmeler ve bu değişimlerin henüz tam bir kararlılık kazanamayışı nedeniyle Rehberde gözden kaçmış ya da kaçınılmaz sayılabilecek kimi eksiklik ve yanlışlıklara -az da olsa- rastlanabilir. Ancak, uzun süreli ve titiz bir çalışmayla, bu aksaklıkların en aza indirilmesine özel bir çaba gösterilmiştir.

Rehberin, başta Türk kamu yönetimi olmak üzere tüm ilgilenenlere yararlı olmasını dileriz.

 

18 Mayıs 2012

GİRİŞ

KULLANICI ADI:
ŞİFRE:
Şifremi Unuttum

DUYURULAR